Vraag: overwaarde hoeveel belasting moeten wij betalen? Wij hebben vorig jaar ons huis verkocht, zitten nu in een huurhuis. De overwaarde was 26000 euro,hoeveel belasting moeten wij dit jaar betalen over dat bedrag? Graag zou ik een richtlijn willen weten wat wij moeten betalen. A. M. te De Meern.

Toen u nog een eigen woning had mocht u een deel van de hypotheekrente aftrekken (in Box1). Dat leidde tot een jaarlijkse teruggave van inkomstenbelasting. De meeste mensen kiezen er dan voor om maandelijks een voorschot op de verwachte teruggave uitbetaald te krijgen. U moet er rekening mee houden dat u die uitbetalingen moet terugbetalen, voor alle maanden waarin u de hypotheekrente niet meer betaalde.

Over spaargeld moet u inkomstenbelasting betalen. Gemiddeld is dat 1,2% belasting in Box3, dus bij 26.000 Euro spaargeld kost u dat jaarlijks 312 Euro belasting. Het maakt niet uit hoe u aan dat spaargeld gekomen bent; u kwam dus aan uw spaargeld door de overwaarde in uw woonhuis te incasseren.

De belasting in Box3 wordt geheven over het gemiddelde saldo spaargeld, en dat wordt op de meest simpele manier berekend: het gemiddelde van het saldo per 1 januari (dat was voor u nul Euro) en 31 december (zoals u schreef 26.000 Euro). Gemiddeld had u dus 13.000 Euro spaargeld.

Voordat het belastingbedrag berekend wordt mag u nog een vrijstelling aftrekken. Die vrijstelling is 20.661 Euro per belastingplichtige (dus voor u en uw echtgenote samen 41.322 Euro). Als u kinderen heeft komt daar nog een extra aftrekpost bij, een kindertoeslag van 2.762 Euro voor ieder kind dat per 1 januari minderjarig was. Voor de volledigheid moet ik er bij melden dat dit de bedragen voor 2010 zijn, en dat de regeling complexer is bij kinderen waarvan de ouders niet samenwonen.

Als u niet meer spaargeld heeft dan die 26.000 Euro, hoeft u er in Box3 vermoedelijk helemaal geen belasting over te betalen. De ontvangen rente is wel belastingvrij.

Duidelijk mag zijn dat de materie complex is. Mijn uitleg is bedoeld om duidelijk te maken dat een reeks omstandigheden relevant is, en om aan te geven op welke bedragen belasting u ongeveer mag rekenen. Uw individuele omstandigheden zijn echter relevant. Als u het echt goed geregeld wilt hebben en u echt wilt weten hoe het zit, kan een betaald adviesgesprek zinvol zijn. Een adviseur is in staat om het verschil tussen uitleg en procedurele regels uit te filteren, en rekening te houden met individuele omstandigheden.
In communicatie met de Belastingdienst weet een professional dit zo te verwoorden dat het voor de Belastingdienst herkenbaar is; voor een particulier is het geen schande als dat niet lukt, maar de consequentie van bezuinigen op professionele begeleiding.

© Jeroen van Rossum, 15 maart 2010.